image

PeyamaKurd - Orta Doğu'da büyük bir millet olan Kürtler’in geneli İsrail’e açık destek vermekte tereddüt ediyorlar. Ancak derinlerdeki ilişkilerde "karşılıklı adımlar attıkları ve oldukça yakın oldukları” görülüyor. 

Elizabeth Blade Sputnik English’te, Ortak rakipler İsrail ve Kürtleri birleştirebilir ama sadece bu durum bağlarını güçlendirmeye yetmez” başlıklı bir yazı kaleme aldı. Blade, yazısında İsrail ve Kürtleri geçmişten gelen bir bağının olduğunu ama çeşitli nedenlerden dolayı Kürtlerin genelinin bunu dile getirmekten kaçındığını belirtiyor.

Yazar ayrıca İsrail’in Ölümsüz Kürt lider Molla Mustafa Barzani önderliğindeki Kürtlere yardım ettiğini daha sonra da Ölümsüz Barzani’nin 1967 yılında İsrail’i ziyaret ettiğini kaleme alıyor. 

İsrail düşman komşularla çevrili ve istikrarsız olan bölgede ortaklıklar aradı. Irak, Suriye, Türkiye ve İran arasında dağılmış 35 milyondan fazla nüfusa sahip Kürtler,  Müslüman olmalarına rağmen, İsrailê  karşı sıcak tavırlarıyla her zaman biliniyorlardı. 


“Hem Yahudiler hem de Kürtler devlet hayalini kurdu”

Süleymaniye Üniversitesi'nde tarih profesörü olan Ako Shwani, iki millet arasında benzerlikler olduğunu belirtiyor ve Kürtlerin desteğinin anlaşılabilir olduğunu söylüyor.

Shwani, "Hem Yahudiler hem de Kürtler, yok olma tehlikesiyle karşı karşıya kaldı ve her ikisi de bağımsız bir devlet hayalini kurdu” diye belirtiyor. 

Fakat İsrail 1948'de bu rüyayı gerçeğe dönüştürmeyi başarırken, Kürtler hala mücadele ediyor. Kürtler, Orta Doğu'nun dördüncü en büyük milleti olmasına rağmen devletleri yok. Fakat bunun için çaba göstermeye devam ediyorlar. 

İsrail ve Kürtlerin neden yakın olduğu sorusuna uzmanlar,  "ortak silah tehlikesi" İsrail ve Kürtleri yakınlaştıran tek faktör olmaktan çok uzak ama "aynı rakiplere karşı mücadele ediyorlar" yanıtını veriyor. 


“Kürt devletinin kurulması faktörlerinin önüne geçilmek” 

ABD Başkanı Donald Trump'ın geçen yıl Kuzey Suriye'den (Rojava) çekilme kararından bu yana, Türkiye ile Kürtler arasındaki gerginliği artırdı. Suriye'de terör örgütü IŞİD’e karşı savaşan Kürt güçleri, Türkiye tarafından PKK uzantısı olarak kabul ediliyor. Türkiye, bölgede yer alan Kürt kuvvetlerine saldırılarını ‘terörist güçler ile mücadele’ başlığı ile ele alıyor. 

Ancak bazı uzmanlar, söz konusu operasyonların ardındaki nedenin Kürtlerin, Türkiye toprakları sınırında Kürt koridoru oluşturması endişesinden kaynaklandığını ve böylece bağımsız bir Kürt devletinin kurulmasına zemin hazırlayacak tüm faktörlerin önüne geçilmesi olarak yorumluyorlar. 

Ankara ile ilişkileri uzun zamandır engebeli olan İsrail ise bu gelişmeleri büyük bir endişeyle takip ediyordu. 


“İsrail, Kürtlere desteğini açıkça göstermişti” 

İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu, Kürtlere, Türkiye’ye karşı herhangi bir askeri yardım sunmasa da, İsrail’in "cesur Kürtlere" insani yardımı uzatmaya hazır olduğunu açıkça belirtti. 

Netanyahu’nun bu açıklamasından kısa bir süre sonra, o zamanki Dışişleri Bakan Yardımcısı Tzipi Hotovely İsrail'in "çeşitli yollardan" Suriye Kürtlerine yardım ettiğini doğrulamış ve şu sözleri dile getirmişti: 

"Suriye'nin kuzeyindeki (Rojava) Kürtlerin olası çöküşü İsrail açısından olumsuz ve tehlikeli bir senaryodur. Böyle bir durumda İran'ın bölgede olumsuz unsurları destekleyeceği kesinlikle açıktır." 

İsrail Kürtlere herhangi bir askeri yardım sağlamadığını belirtiyordu ancak tarih perde arkasında birçok yardımın gerçekleştirildiğini gösteriyor


“1967’de Kürt Lider Molla Mustafa Barzani, İsrail’i ziyaret etti” 

1960'larda İsrail, o zamanki Irak yanlısı Şah tarafından kontrol edilen İran üzerinden Kürtlere büyük çapta askeri yardım göndermeye başladığı zaman, Irak'ın o zamanki başkanı Saddam Hüseyin'in oluşturduğu tehdidi biliyordu. 

1965'te İsrail, yerel askerleri eğitme fikriyle Kürt dağlarında birkaç eğitim kampı kurdu ve 1967'de Kürtlerin lideri Molla Mustafa Barzani, İsrail devletini ziyaret etti. 

Fakat bu ilişkiler Kürtlerin, İsrail’e desteklerini açıkça ifade etmesi için yeterli değildi. Çünkü birçok açıdan güçsüz olan Kürtler, Arap komşularının İsrail'i seçenleri "hain" olarak fişleme korkusunu biliyordu.

Shwani, “Kürtlerin seçkinleri her zaman İsrail ile dostane bir ilişki kurmaya çalışıyorlar. Özellikle de IŞİD ve bölgedeki diğer terör gruplarına karşı mücadelelerinde onları destekleyenlerin başat güçlerden birinin İsrail olduğu gerçeği göz önüne alındığında; yakın gelecekte bu ilişkileri güçlendirmek için bazı fırsatlar olacağından eminiz” vurgusunda bulunuyor. 


Çeviri | PeyamaKurd