image

PeyamaKurd - Rusya, Suriye’de iç savaş sona erdiğinde Kürtleri diplomatik süreç ile Suriye’deki hükümetin ayrılmaz bir parçası haline getireceğine söz veriyor. Ancak Kürtler, bu vaatlere pek sıcak bakmıyor. 


İsrail’in günlük gazetesi Haaretz’in yazarı Zvi Bar’el bu haftaki köşe yazısında Rusya’nın Rojava’daki faaliyetleri ve ABD-Kürt ilişkilerini ele aldı. Yazar, Moskova’nın ABD ve Kürtler arasındaki bağı koparmak için çalıştığını ve bölgedeki tek hakim güç olmak istediğini belirtiyor. Diğer yandan yazar, Kürtlerin Rusya’ya sıcak bakmadığını müttefik olarak ABD’yi gördüğünü yazıyor. 


“Kürtler, bölgeyi kimin kontrol ettiğini çok iyi biliyor”

Bilindiği üzere daha geçtiğimiz hafta Rusya, yaklaşık 3 milyon kişiye BM yardımlarının gönderilmesine imkan tanıyan mekanizmanın yenilenmesini veto etti. Söz konusu veto Suriye’deki (özellikle Kürt bölgelerine) ihtiyaç sahiplerine insani yardımın yok sayılması anlamına da geliyordu. Söz konusu yardımlar yine rejim kontrolünde devam edecek. Tüm bu gelişmelere baktığımızda yardımların Türkiye üzerinden Şam’a ulaşacağı, Esad rejimi tarafından dağıtılacağı ve Rusların bu karara uyum sağladığını görüyoruz. 

Rusya görünüşe göre veto kararı ile ABD ve Kürt güçlerine yönelik yeni baskı araçları yaratıyor. Rojava’daki Amerikan kuvvetleri, diğer bölgelerde olduğu gibi şimdi de Rusya'nın bölgedeki blokajı ile uğraşmak zorunda kalacak. 

ABD müttefiki Kürtler, bölgeyi kimin kontrol ettiğini çok iyi biliyorlar. Geçtiğimiz hafta Demokratik Suriye Güçleri (DSG) Komutanı Mazlum Abdi, Suriye'deki Rus Kuvvetleri Başkanı Alexander Chaiko'dan Türkiye'nin Kürt bölgelerine yönelik saldırılarını durdurmasını ve sivillere yönelik yardım edilmesini istedi. Abdi üç gün sonra ise, ABD Merkez Komutanlığı (CENTCOM) Başkanı Kenneth McKenzie ile bir araya geldi. Abdi, ABD ile yapılan görüşmeden memnun görünüyordu. 

“ABD ile Rusya’nın Kürtlere yaklaşımı” 

Donald Trump'ın bir yıl önce yaptığı çekilme açıklamasına rağmen, ABD kuvvetleri bölgede bulunmaya devam ediyor ve IŞİD’e karşı savaş sürüyor. Örgüt her ne kadar artık Suriye ve Irak'ta birleşik topraklara sahip olmasa da saldırılar düzenliyor. Bu da Washington’a, ABD güçlerinin Suriye ve Irak'tan çekilmesini ertelemek için meşru bir zemin yaratıyor. Kürtler de IŞİD, Deyrizor çevresindeki İranlı milisler ve Suriye rejimine karşı mücadele ediyor.

Rusya, ABD ile Kürt güçleri arasındaki yakın bağı koparmak ve Kürtleri Esad’ın kucağına itmeye zorlayarak tüm Suriye'yi ele geçirme planını yönetmek istiyor.

“Rusya aşiretlere gitti, aşiretler reddetti”   

Bu kapsamda Rusya nisan ayında Rojava’daki Arap aşiretlerin başkanlarıyla toplantılar düzenledi ve onlara Suriye komutasına tabi olacak askeri güçler kurmalarını önerdi. Aşiret liderleri Rusları dinledi ve teklifi reddetti. Çünkü aşiret liderleri Rusların, Libya'da savaşmak için bir aşiret gücü kurmayı planladıklarından şüpheleniyorlar.

Ruslar ABD’nin her an güçlerini bölgeden çekmeye ve Kürtleri korumasız bırakmaya karar verebileceğini hesaplıyor. Bunun için savaş bittiğinde Kürtleri diplomatik sürecin ve Suriye hükümetindeki ortakların ayrılmaz bir parçası haline getirmeye söz veriyorlar.

Yaklaşık bir yıl önce Mazlum Abdi, Kürtlerin Türkiye ile işbirliği yapan ve Kürt bölgelerini işgal eden Ruslara güvenemeyeceğini söyledi. Ancak diplomatik bir yola karşı olmadıklarını, çünkü savaşın sonuna giden tek yolun bu olduğunu belirtti. 

“Esad olacakları biliyor”

Yine de bu yol engellenmiş ve açılması sadece Kürtlere bağlı değil. Esad'ın acelesi yok. Esad, Moskova’nın talep ettiği yeni bir anayasanın kabulü, seçimlerin yapılması ve yeni bir temsili hükümet kurulması durumunda; kendi gücünün kısıtlanması, tekel kontrolünün sona ereceği ve hegemonyasının biteceğini biliyor. 

Bu durumun yaşanmaması için Esad, Moskova'nın emirlerini yerine getirmeli Rusya'ya petrol ve askeri yardımlar karşılığında cömert ekonomik imtiyazlar vermeli, İsrail Suriye'deki İran hedeflerine saldırdığında dişini göstermeli ve Türkiye'nin Suriye'nin üzerinde kontrol ettiği bölgeler ile barış içinde yaşamalıdır. Esad ancak tüm bunları yaptığında hükümette kalır ve babasından aldığı mirası koruyabilir.

Esad'ın bakış açısına göre ise Rusya misyonunu henüz yerine getirmedi. Çünkü Beşar Esad’a göre Rusya, Türkiye’yi İdlib’deki isyancıları temizlemeye zorlamadı, Kürt yönetimini Şam'a teslim olmaya ikna etmedi.

Esad’ın, Rusya'ya karşı askeri veya siyasi pazarlık kozları olmadığı iddia ediliyor, ancak Suriye'nin çoğunda sivil kontrolü bulunuyor ve hâlâ kendisine sadık olan bir ordusu var. Rusların ise bölgedeki planlara yönelik bir alternatifi bulunmuyor gibi görünüyor. 


Çeviri | PeyamaKurd